Bài viết này được biên soạn dưới sự tư vấn chuyên môn của Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Minh Tuấn, chuyên ngành Bác sĩ Nhi thuộc Khoa Nhi – Sơ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng.
Thiếu hụt vi chất dinh dưỡng là một vấn đề phổ biến đối với trẻ em ở nhiều quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Vậy, làm thế nào để nhận biết dấu hiệu của vi chất dinh dưỡng thiếu hụt ở trẻ em và làm thế nào để ngăn chặn tình trạng này?
Vi chất dinh dưỡng chủ yếu được chia thành hai nhóm: nhóm khoáng chất bao gồm sắt, kẽm, canxi, phosphorus, đồng, iodine, selen, vv. và nhóm vitamin như vitamin A, C, E, D, B, vv. Đối với trẻ em, vi chất dinh dưỡng chơi một vai trò quan trọng trong việc phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và đề kháng với bệnh tật.
Vì cơ thể trẻ em không thể tự tổng hợp các vi chất dinh dưỡng, chúng cần được bổ sung thông qua khẩu phần ăn hàng ngày. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cung cấp cho trẻ một chế độ dinh dưỡng cân đối và đa dạng, đặc biệt là trong giai đoạn phát triển của họ.
Thiếu vi chất dinh dưỡng là gì ?
Thiếu hụt vi chất dinh dưỡng ở trẻ em là tình trạng mà trẻ thiếu hụt những khoáng chất và vitamin quan trọng đối với sức khỏe, thường xảy ra trên phạm vi cộng đồng. Những vi chất này bao gồm vitamin A, iod, sắt, kẽm và axit folic.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em. Điều này có thể bắt nguồn từ yếu tố địa lý của vùng miền, chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật, hoặc trẻ không nhận đủ khoáng chất và vitamin cần thiết từ khẩu phần ăn hàng ngày. Đặc biệt, những giai đoạn quan trọng trong sự phát triển của trẻ như giai đoạn bào thai, từ sơ sinh đến 5 tuổi, và trước và trong giai đoạn dậy thì đặt ra những yêu cầu đặc biệt về dinh dưỡng.
Dấu hiệu cho thấy thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em
Dấu hiệu của vi chất thiếu hụt ở trẻ em có thể được mô tả như sau:
- Thiếu kẽm: Tóc khô, móng tay và móng chân mềm, dễ gãy và khó lành vết thương, cơ bắp yếu đuối, biếng ăn, chậm phát triển chiều cao, thiếu năng sinh dục, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng do hệ thống miễn dịch yếu.
- Thiếu sắt: Da, môi, và móng tay có màu tái xanh hoặc nhợt nhạt, gặp phải cảm giác ngứa, mệt mỏi, khó tập trung.
- Thiếu canxi và vitamin D: Trẻ sơ sinh thường có thói quen đổ mồ hôi trộm, rụng tóc ở vùng da đỉnh đầu, ngủ không đều, chậm mọc răng, chân vòng kiềng, và có nguy cơ biến dạng xương lồng ngực.
- Thiếu vitamin A: Mọc răng không đều, phát triển chậm, da khô, nhăn nheo, khô mắt, quáng gà, và dễ mắc các bệnh nhiễm trùng do hệ thống miễn dịch suy yếu, cùng với khả năng ghi nhớ giảm sút.
- Thiếu vitamin B: Nhiệt miệng thường xuyên, da nóng, phù nề, dễ mắc viêm nhiễm, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, nôn, và giảm ham muốn ăn.
- Thiếu vitamin C: Sưng, chảy máu nướu, nhiệt miệng và lưỡi, mệt mỏi, và dễ mắc các bệnh nhiễm trùng.
Để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt vi chất dinh dưỡng ở trẻ em, cha mẹ nên cân nhắc bổ sung cho con các sản phẩm hỗ trợ chứa lysine, các vi khoáng chất và vitamin cần thiết như kẽm, crom, selen, và các loại vitamin nhóm B. Những thành phần này không chỉ giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ mà còn hỗ trợ quá trình tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thụ dưỡng chất, từ đó cải thiện tình trạng biếng ăn và giúp trẻ ăn ngon miệng.
Cha mẹ cũng có thể áp dụng việc bổ sung chất dinh dưỡng thông qua việc cải thiện chế độ ăn uống của con và sử dụng các sản phẩm chức năng từ nguồn gốc tự nhiên để giúp trẻ dễ dàng hấp thụ hơn.
